LTS: Sau đây là bản tường trình của cộng tác viên Help The Poor với thính giả đài Little Saigon tại Nam California đã được phát vào ngày 10 tháng 10, 2007. Chúng tôi ghi lại nội dung để độc giả có thể hiểu rõ về hiện tình và công tác cứu trợ mà Help The Poor đã được đồng hương giao phó nhằm giúp những đồng bào nạn nhân ở quê nhà.

Nhà sập trên các cồn sông Gianh

Đại diện Help The Poor phát biểu với bà con nạn nhân.

Bà con vui mừng nhận phần cứu trợ của Help The Poor.

Nhà gạch ở bờ sông Gianh bị lũ cuốn.

Không ngờ chỉ sau đúng một tháng, đoàn cộng tác viên Help The Poor phải trở lại những nơi đã từng bị cơn bão số 2 tàn phá. Hai ngày qua, chúng tôi đã có mặt tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, bởi vì cơn bão số 5, có tên Lekima đã đổ bộ vào đây năm ngày trước, gây nên những thiệt hại còn lớn hơn nữa. Lúc này là 3 giờ sáng ngày 10.10.2007, chúng tôi đang nghỉ đêm tại thị trấn Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.

Hai giờ chiều ngày hôm kia, 8.10.2007, đoàn chúng tôi đến thành phố Vinh, được Linh mục Trần Xuân Nhàn, Phó Ban Bác ái Tình thương Giáo phận Vinh, đặc trách tỉnh Nghệ An, đưa ngay lên huyện Quỳ Hợp, Quỳ Châu và Quế Phong là những nơi mà theo các phương tiện truyền thông, bị thiệt hại nhiều nhất về người và của.

Đoạn đường từ Vinh lên biên giới Lào, theo QL 48 dài trên 150 km. Càng lên cao, đường rất khó đi, do con sông Hiếu, tuy đã rút nước, để lại những lớp bùn cao hai ba tấc hay núi lở lấp đường phải nhờ đến xe xúc dọn dẹp. Ước tính, nước sông Hiếu đã dâng cao trên 12 mét, hung hãn cuốn trôi cây cối nhà cửa ven sông. Tại vùng sát biên giới Lào này, Help The Poor không có người đại diện địa phương nên các cộng tác viên chỉ đến thẩm định mức độ thiệt hại. Vả lại khi đến nơi trời chập tối buộc lòng chúng tôi phải trở về nhà xứ Làng Anh, xã Nghi Phong, huyện Nghi Lộc lúc 9 giờ tối để nghỉ ngơi, để sớm mai đi tiếp.

Được biết tâm bão số 5 này đi qua huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh và huyện Quảng Trạch, Quảng Bình, sáng ngày 9.10, chúng được Linh mục Nguyễn Văn Vinh, Trưởng ban Bác ái Tình thương hướng dẫn xuôi về phía Nam. Qua khỏi cầu Bến Thủy, vào huyện Nghi Xuân, quê hương của thi hào Nguyễn Du, hai bên đường nước ngập đến tận mái nhà, các ruộng lúa, rặng mía và nương sắn coi như mất trắng, nhiều cây trồng lâu năm đổ sập…

Vượt qua đèo Ngang đến thị trấn Ba Đồn, xe rẽ trái về hướng Tây, chúng tôi hẹn với Linh mục Bính thuộc Ban Bác ái Tình thương, phụ trách tỉnh Quảng Bình và Linh mục Diễn, chánh xứ Quảng Liên, cùng xuống đò trên sông Gianh qua các cồn là nơi từng hứng chịu lũ quét cách đây hơn một tháng nay lại bị con bão số 5 tàn phá thêm. Nhìn từ bên bờ con sông lịch sử này, các cồn nổi lên xa xa trên nền dãy núi đá vôi hình thù đa dạng trông thật hữu tình như một bức tranh thủy mạc. Nhưng khi ghe cặp vào các cồn Lạc Giao, cồn Cưởi, cồn Ngựa, cồn Niệt…, chúng tôi mới chứng kiến cảnh hoang tàn do lũ quét và sức gió gây nên. Con sông Gianh, vốn hiền hoà, đổ từ thượng nguồn mưa lớn, tràn qua các cồn như thác nước vở bờ, cuốn trôi cả bờ kè, gốc tre, bụi dứa, lấn sâu vào cồn cả chục mét, cuốn luôn những căn nhà ven sông, chỉ còn để lại trơ cái nền hay bồn chứa nước hình trụ âm sâu xuống đất. Trên cồn Niệt, nhiều căn nhà kiên cố đúc bê tông đà kiềng đã bị dòng nước quá hung dữ xói sâu dưới móng khiến nhà xiêu vẹo hay đổ sập… Còn những căn nhà ít bị thiệt hại vừa mới lợp lại mái thì bị cơn bão thổi trốc mái. Có gia đình mua xi măng chuẩn bị sửa chữa thì xi măng đã thành đá do thấm nước…

Hầu hết dân cư trên các cồn này là người nghèo không có ruộng nương ra đây sinh sống phải vay mượn để xây căn nhà vững chắc, đào một vuông tôm, kiêm luôn nghề chài lưới và trồng trọt hoa màu… nay đành trắng tay, mà nợ thì không biết bao giờ trả được. Trên gương mặt bà con, chúng tôi nhận thấy rõ sự đau thương cũ chưa nguôi thì lại gánh chịu thêm tai họa mới.

Sáng ngày 8.10, báo Tuổi Trẻ có bài nêu lên vấn đề "Phải chăng những cơn lũ vừa qua là "sản phẩm" của con nguời? Do nạn phá rừng vô tội vạ và việc xây dựng nhiều tuyến đường mà không cần nghiên cứu kỹ càng về thủy văn khiến chúng trở thành những con đê ngăn dòng chảy tự nhiên.

Chiếc xe Isuzu chuyên dùng cứu trợ của Linh mục Nhàn đưa đoàn cộng tác viên Help The Poor, có dán trên kính tấm bảng "Xe ưu tiên đi cứu trợ lũ lụt" có đóng dấu đỏ đàng hoàng. Vài người dân thấy vậy đã lưu ý: "Cha nên đề phòng đồng bào vùng bị lũ ném đá xe cha, vì tưởng lầm cha là cán bộ nhà nước từng ăn chận tiền cứu trợ và làm giàu trên nổi đau thương của họ trong cơn bão số 2.

Ngày mai, chúng tôi lại lên đường ra phía Bắc đến huyện Thạch Thành, Thanh Hóa và Nho Quan, Ninh Bình là những địa phương mà các vị Giám mục ở đây khẩn thiết kêu gọi sự giúp đỡ đồng bào bị mất mát nhiều hơn hết do cơn lũ quét.

Sau khi chứng kiến tận mắt những sự thiệt hại cụ thể, chúng tôi sẽ tiếp tục chia sẻ thông tin cùng quý vị để kính mong được sự tiếp tay giúp đỡ của quý vị.

Xin cảm ơn quý vị thính giả.

Hồ Công Hưng (10.10.2007)